Zmieniony: środa, 07 lipca 2010 19:43

EJ Warta (w Klempiczu)

Projekt elektrowni w Klempiczu był podobny do Elektrowni Jądrowej Temelin w Czechach (na zdjęciu), wyposażonej w dwa reaktory WWER-1000/320 (docelowo miały być 4, podobnie jak w Klempiczu), (fot. Vadim Mouchkin/IAEA).

Elektrownia Jądrowa „Warta” w Klempiczu niedaleko Wronek (północna część woj. wielkopolskiego, powiat czarnkowsko-trzcianecki, gmina Lubasz, grunty wsi Klempicz, na wschodnim skraju Puszczy Noteckiej, w odległości ok. 50 km na północny zachód od Poznania i ok. 46 km na południe od Piły) miała być drugim tego typu obiektem w Polsce.

5 czerwca 1987 r. Prezydium Komisji Planowania przy Radzie Ministrów zaakceptowało lokalizację drugiej polskiej elektrowni jądrowej w miejscowości Klempicz (lokalizacja Warta).

W latach 1988-1989 wykonano prace przygotowawcze (wstępne roboty ziemne - przygotowanie terenu, rozpoczęto budowę zaplecza socjalnego budowy).

W latach 1987-88 wykupiono 2 gospodarstwa rolne (łącznie ponad 37 ha, w tym ponad 10 ha działek położonych w obrębie samej wsi) i wylesiono ok. 20 ha lasu. Po zaniechaniu budowy (w roku 1989) tereny te zostały przekazane przez Ministerstwo Przemysłu Gminie Lubasz. Zrekultywowano także ok. 5 ha lasu. W 1999 r. tereny w obrębie wsi kupiła firma z Poznania, która zaadaptowała budynek tzw. „szatniowca” (jedyny element zaplecza budowy EJ, jaki zdążono wybudować) na hurtownię farmaceutyczną. Pozostałe tereny (ok. 20,5 ha) nadal pozostają we władaniu Gminy Lubasz – nie są one użytkowane gospodarczo.

Elektrownia miała składać się z 4 bloków wyposażonych w reaktory WWER-1000/320, każdy o mocy 1000 MWe. Łączna powierzchnia obiektu miała wynieść 60 ha.

Dla potrzeb budowy i eksploatacji EJ „Warta” (w tym zwłaszcza dla umożliwienia transportu wielkogabarytowych elementów urządzeń) planowano odpowiednią rozbudowę i modernizację infrastruktury transportowej, a w szczególności:

1. budowę bocznicy kolejowej o długości 12 km od stacji Lubasz,

2. przebudowę i modernizację dróg lokalnych, w tym głównie następujących odcinków:

• drogi Nr 182: Międzychód – Wronki – Piotrowo – Klempicz – Czarnków – Ujście,
• drogi Nr 185: Piotrowo – Szamotuły.

Z przedsięwzięć tych wykonano jedynie modernizację 2-ch odcinków drogi Nr 182, o łącznej długości ok. 10 km: (1) od wsi Piotrowo do granicy gmin Obrzycko / Lubasz (ok. 5,2 km), oraz (2) od wsi Piotrowo w kierunku Wronek (ok. 4,8 km). Droga na tych odcinkach, o nawierzchni asfaltowej, została znacznie poszerzona (ponad 7 m).

22 kwietnia 1989 r. rząd premiera Mieczysława F. Rakowskiego podjął decyzję o rezygnacji z budowy.

Obecnie rejon lokalizacji „Warta-Klempicz” jest mocno wyludniony. W okolicy nie ma też większych zakładów pracy. Ludność wsi utrzymuje się głównie z emerytur, rent i dorywczych prac.

Elektrownia Jądrowa Temelin w Czechach. Elektrownia w Klempiczu - gdyby powstała - byłaby podobna do tej w Temelinie. (fot. CEZ)

Lokalizacja EJ „Warta” spełniała wymagania obowiązujących w latach 80-tych XX wieku polskich i rosyjskich przepisów lokalizacji EJ – w szczególności w zakresie gęstości zaludnienia w strefie wokół elektrowni i jej odległości od dużych miast, spełnia także wymagania wówczas i obecnie obowiązujących przepisów amerykańskich (10CFR100). W Europie Zachodniej wiele elektrowni jądrowych (EJ) położonych jest stosunkowo niedaleko od dużych miast.

Fragment wykupionych terenów pod budowę EJ Warta, obecnie w posiadaniu Gminy Lubasz

Tereny lokalizacji to grunty rolne niskiej jakości (V i VI klasy), nieużytki oraz las. W związku z planowaną budową EJ „Warta”, w latach 1987-88 wykupiono ok. 37 ha gruntów rolnych i ok. 20 ha lasu. Po zaniechaniu budowy (w 1989 r.) wykupione grunty rolne zostały przekazane Gminie Lubasz - obecnie nie są one użytkowane gospodarczo. Las natomiast zwrócono do użytkowania miejscowemu leśnictwu.

Zarówno na terenie jak i w otoczeniu lokalizacji EJ „Warta” przeprowadzono kompleksowe badania geologiczno-inżynierskie i sejsmo-tektoniczne. Badania te potwierdziły w pełni przydatność tego terenu do zlokalizowania elektrowni jądrowej.

Zaletą lokalizacji w Klempiczu jest istnienie dobrze rozwiniętej infrastruktury przesyłowej, która jest aktualnie jeszcze wzmacniana i modernizowana - w rejonie lokalizacji EJ „Warta” aktualnie przebiega kilka linii przesyłowych o dużym znaczeniu dla całego KSE (Krajowy System Elektroenergetyczny), są to następujące linie:

• jednotorowa 400 kV od stacji Poznań Plewiska do stacji Krajnik
• dwutorowa 220 kV od stacji Poznań Plewiska do stacji Leszno i Polkowice
• jednotorowa 220 kV od stacji Poznań Plewiska do stacji Piła Krzewina – linia ta, która przebiega nieopodal lokalizacji „Warta”, jest częścią ciągu biegnącego w kierunku „północnej szyny” 400 kV do stacji Dunowo poprzez stację Żydowo, ma być ona przebudowana w 2-torową linię 400 kV
• jednotorowa 220 kV od stacji Plewiska – do stacji Konin
• jednotorowa 220 kV od stacji Plewiska – do stacji Czerwonak.

Dla przyłączenia EJ konieczne jest zbudowanie stacji elektroenergetycznej 400/110 kV, powiązanej z 2 torowym ciągiem przesyłowym 400 kV: Poznań Plewiska – Piła Krzewina – Żydowo – Dunowo, realizacja którego jest zaplanowana.

Dla EJ „Warta” projektowano zamknięty układ wody chłodzącej (skraplacze turbin, oraz układy pomocnicze maszynowni i reaktorowni). Źródłem wody dla potrzeb uzupełniania obiegów technologicznych oraz pokrycia strat bezzwrotnych, miała być rzeka Warta. Przewidywano wybudowanie w tym celu ujęcia wody na 178 km rzeki (ok. 4 km poniżej miasteczka Obrzycko, w odległości ok. 6 km od elektrowni). Średnioroczne straty bezzwrotne wody oszacowano na 2,7 m³/s, co stanowi 2,2% średniego przepływu wody w Warcie (SSQ), 5,9% przepływu średniego niskiego (SNQ) i 0,7% przepływu średniego wysokiego (SWQ). Straty te mogą być bez problemu uzupełniane ze zbiorników retencyjnych: „Jeziorsko” na Warcie (oddany do użytku w 1986 r.) i „Wielowieś Klasztorna” na Prośnie - lewostronny dopływ Warty (obecnie realizowany). Przy czym z dużym nadmiarem wystarczy do tego celu sam tylko zbiornik „Jeziorsko”. W okresie niskich przepływów Warty (od maja do listopada) ze zbiornika tego można zwiększyć w przekroju ujęcia wody dla EJ „Warta” przepływ o 5,4 ÷ 7,7 m³/s, czyli ok. 2-3 krotnie więcej niż wielkość szacowanych bezzwrotnych strat wody.

Szacuje się, że – przy założeniu nie przekraczania mocy cieplnej, jaka miała być odprowadzana z 4-ch bloków EJ „Warta” z reaktorami WWER-1000/320 (ok. 8 300 MWt) – obecnie możliwe byłoby chłodzenie w obiegu zamkniętym, z mokrymi chłodniami kominowymi o ciągu naturalnym: 3-ch bloków energetycznych z reaktorami EPR (ok. 8100 MWt) lub AP1000 (ok. 6900 MWt).

Źródła:

1. Lokalizacja elektrowni jądrowych w Polsce, Władysław Kiełbasa, Hydroenergo, Wejherowo, wystąpienie na konferencji "II Szkoła Energetyki Jądrowej" 3-5 listopada 2009, Warszawa (dostępne na atom.edu.pl w dziale Publikacje i Polemiki)